Bolt, armaturada giňden ulanylýan gural hökmünde, ulanylyş giň gerimli, ýöne uzak möhletli ulanmak köp sanly kynçylyklary hem döredýär, mysal üçin, birikdirijiniň boşalmagy, gysyjy güýjüň ýeterlik däldigi, boltyň poslamagy we ş.m. Bölekleri işläp bejermek wagtynda boltlaryň boş birikdirilmegi sebäpli işlenişiň hiline we netijeliligine täsir eder. Bolty nädip boşatmaly?
Ýumşatma garşy üç umumy ulanylýan usul bar: sürtülme we gowşama garşy, mehaniki we hemişelik gowşama garşy.
- Goşa bolt
Ýokardaky boşalmaýan gaýkanyň prinsipi: goşa gaýkalar boşalmaýan bolsa, iki sürtülme ýüzi bolýar. Birinji sürtülme ýüzi gaýka bilen berkidijiniň arasynda, ikinji sürtülme ýüzi bolsa gaýka bilen gaýkanyň arasynda ýerleşýär. Gurnamagyň dowamynda birinji sürtülme ýüziniň öňünden ýüklenmegi ikinji sürtülme ýüzüniň 80% -ni düzýär. Çalşyk we titreme ýükleri astynda birinji sürtülme ýüzüniň sürtülmesi azalar we ýitip gider, ýöne şol bir wagtyň özünde birinji gaýka gysylyp, ikinji sürtülme ýüzüniň sürtülmesi has-da artar. Gaýka boşaldylanda birinji we ikinji sürtülmeleri ýeňip geçmeli, sebäbi birinji sürtülme güýji azalanda ikinji sürtülme güýji artýar. Şeýlelik bilen, boşalmaýan täsir has gowy bolar.
Aşakdaky ýüpüň gowşamagyna garşy prinsipi: Aşakdaky ýüpüň berkidijileri gowşamagyň öňüni almak üçin goşa gaýkalary hem ulanýarlar, ýöne iki gaýka ters ugurlarda aýlanýar. Çarpma we titreme ýükleri astynda birinji sürtülme ýüzüniň sürtülmesi azalar we ýitip gider.
- 30° paz şekilli ýüpüň boşalmasyna garşy tehnologiýasy
30° pakana dişi sapakçanyň dişiniň aşagynda 30° pakana egrilik bar. Bolt gaýkalary biri-birine berkidilende, boltçanyň diş uçlary sapakçanyň pakana egriligine berk basylýar we netijede uly berkidiji güýç emele gelýär.
Konformalyň burçynyň üýtgemegi sebäpli, sapaklaryň arasyndaky degişe ulanylýan normal güýç, adaty sapaklardaky ýaly 30° däl-de, bolt walyna 60° burçda bolýar. 30° paz sapaklaryň adaty basyşynyň gysgyç basyşyndan has ulydygy aýdyňdyr, şonuň üçin emele gelen gowşama garşy sürtülme ep-esli ýokarlandyrylmaly.
- Gaýkanyň berkidijisinden bäri
Ol aşakdakylara bölünýär: ýol gurluşyk tehnikalary, dag-magdan tehnikalary, mehaniki enjamlar üçin ulanylýan ýokary berk öz-özüni berkidýän gaýkalaryň titremesi, aerokosmosda, uçarlarda, tanklarda, dag-magdan maşynlarynda, mysal üçin neýlon öz-özüni berkidýän gaýkalarda ulanylýar, işçi basyşy 2 ATM-den ýokary bolmadyk benzin, kerosin, suw ýa-da howa üçin ulanylýar, işçi serişde hökmünde ulanylýar – 50 ~ 100 ℃ temperatura sargy öz-özüni berkidýän gaýka, önümde bolsa ýazly gysgyç berkidýän gaýka ulanylýar.
- Ýüplük berkidiji ýelim
Saplary berkidýän ýelim (metil) akril efiri, başlangyç, promotor, stabilizator (polimer ingibitory), boýag we doldurgyç ýelimiň belli bir böleginde bilelikde ulanylýar.
Deşikden geçmek üçin: bolty wint deşiginden geçiriň, dişli berkidiji ýelimi tor böleginiň dişlisine çalyň, gaýkany ýygnaň we görkezilen momente çenli berkidiň.
Wint deşiginiň çuňlugy boltyň uzynlygyndan uly bolan ýagdaýynda, boltyň dişine berkidiji ýelimi çalmak, ýygnamak we görkezilen momente çenli berkitmek zerurdyr.
Kör deşik ýagdaýy üçin: berkidiji ýelimi kör deşigiň aşagyna taşlaň, soňra berkidiji ýelimi boltyň dişine çalyň, bellenen momente çenli ýygnaň we berkidiň; Eger kör deşik aşak açylsa, diňe berkidiji ýelim boltyň dişine çalynýar we kör deşige ýelim gerek däl.
Iki başly boltyň iş şertleri üçin: berkleýji ýelim wint deşigine taşlanmaly, soňra berkleýji ýelim bolta çalynýar we ştift ýygnalyp, görkezilen momente çenli berkidilýär; Beýleki bölekleri ýygnandan soň, berkleýji ýelimi ştiftiň we gaýkanyň tor bölegine çalyň, gaýkany ýygnaň we görkezilen momente çenli berkidiň; Eger kör deşik aşak açyk bolsa, deşikde ýelim düşmeýär.
Öňünden ýygnalan dişli berkidijiler üçin (meselem, sazlanyp bilýän wintler): bellenen momente ýygnap we berkiden soň, ýelimiň öz-özünden aralaşmagyna mümkinçilik bermek üçin berkidiji ýelimi dişiň torly ýerine taşlaň.
- Pazly gulplanýan boşalmaýan goşa gaplamaly ýuwujy
Pazly gulply şaýbanyň daşky ýüzündeki radial arra dişi iş böleginiň degýän ýüzü bilen ýapylýar. Boşalma garşy ulgam dinamiki ýük bilen duşuşanda, süýşme diňe prokladkanyň içki ýüzünde bolup biler.
Pazly gulply şaýbanyň uzalma galyňlygynyň ugry boýunça uzalma aralygy bolt uzalma dişiniň uzynlyk boýunça süýşmesinden ulydyr.
- Bölünen ştift we ýarykly gaýka
Gaýka berkilenden soň, şplint ştiftini gaýkanyň oýugyna we boltyň guýruk deşigine salyň we gaýkanyň we boltyň deňeşdirilip aýlanmagynyň öňüni almak üçin şplint ştiftiniň guýrugyny açyň.
- Seriýa polat sim boş
Yzygiderli polat simiň gowşamagyna garşy göreşmek üçin, polat simi bolt kellesiniň deşigine salmak we boltlary biri-birine berk goýmak üçin yzgiderli birikdirmek gerek. Bu boşadmagyň örän ygtybarly usuly, ýöne ony sökmek kyn.
- Stop prokladkasy
Gaýka berkilenden soň, gaýkany berkidip, bir gulakly ýa-da iki gulakly stoper şaýbasyny gaýkanyň we birleşdirijiniň gapdalyna egiň. Eger iki boltyň iki gezek birleşdirilmegi zerur bolsa, iki gaýkanyň biri-birini tormozlamagy üçin iki gezek tormoz şaýbalaryny ulanyp bolýar.
- Ýazly ýuwujy
Ýazly şaýbanyň gowşama garşy prinsipi, ýazly şaýba tekizlenenden soň, ýazly şaýbanyň üznüksiz elastiklik öndürýändiginden ybarat, şonuň üçin gaýka we bolt dişli birleşdiriji jübüt sürtülme güýjüni saklap, gaýkanyň gowşamagynyň öňüni almak üçin garşylyk momentini döredýär.
- Gyzgyn ereýän berkitme tehnologiýasy
Gyzgyn ereýän berkidiji tehnologiýa, öňünden açmagyň zerurlygy bolmazdan, ýapyk profilde gönüden-göni degrip birikdirip bolýar, awtoulag senagatynda köp ulanylýar.
Bu gyzgyn ereýän berkidiş tehnologiýasy, motoryň ýokary tizlikli aýlanyşy enjamyň merkezindäki berkidiji şaft arkaly birikdiriljek list materialyna geçirilenden we sürtülme gyzgynlygy sebäpli plastik deformasiýa emele gelenden soň, öz-özüne degip we wintli birleşmäniň sowuk emele getirme prosesidir.
- öňünden ýüklenen
Ýokary berklikli bolt birikmesi, adatça, goşmaça gowşama garşy çäreleri talap etmeýär, sebäbi ýokary berklikli boltlar, adatça, uly öňünden berkidiji güýji talap edýär, gaýka bilen birleşdirijiniň arasynda şeýle uly öňünden berkidiji güýç güýçli basyş döretmek üçin gerek, bu basyş gaýka sürtülme momentiniň aýlanmagyna päsgel berer, şonuň üçin gaýka gowşamaz.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 4-nji marty
